Balaodnong Create: Pagkibhang sa buhis, dugang tubo sa kapitalista

,

Gisumite ngadto sa Malacañang niadtong Pebrero 3 sa Ubos Kapunungan ug Senado ang Corporate Recovery and Tax Incentives for Enterprises (Create), usa ka balaodnon nga magkibhang sa ginabayad nga buhis sa mga korporasyon gikan 30% ngadto sa 25% sa dagkung negosyo ug 20% sa gagmay ug hatunga nga negosyo. Tumong niini nga sigurohon ang mas dakung tubo sa mga kapitalista sa takuban sa subling pagpaganar sa ekonomiya taliwala sa pandemya.

Dugay kining natanggong sa Kongreso isip mga balaodnon nga TRAIN 2, TRABAHO ug CITIRA. Ginganlan kini og Create (magmugna) aron pagawason nga ang pag-agni sa langyawng negosyante “magmugna” og mga oportunidad nga makahaw-as sa krisis ug pandemya.

Pagahatagan usab sa Create ang National Economic Development Authority (NEDA) og gahum nga arbitraryong maghatag og dugang nga mga insentiba ug eksempsyon sa pagbuhis sa dagkung kumpanya. Pagahatagan usab niini og 17 ka tuig nga eksempsyon sa pagbuhis ang operasyon sa pag-eksport sa pinili nga mga korporasyon sa dagkung burgesya-kumprador nga arbitraryong nganlan sa NEDA og “kritikal.” Dugang pa niini ang 12 ka tuig nga eksempsyon sa pagbuhis alang sa mga empresang adunay puhunan nga dili moubos sa ₱500 milyon.

Sukwahi sa gipanghinambog sa rehimen, gamay ra kaayo ang matagamtaman niini sa mas gagmay nga empresa nga kadaghanang nahunong ang operasyon karong pandemya ug halos wala nay kita. Nag-unang makapahimulos sa maong balaodnon ang mga mutinasyunal nga korporasyon ug kumpanya sa dagkung burgesya-kumprador nga binilyon ang kita sa ilang mga operasyon sa nasud.

Paluyahon usab sa Create ang pinansyal nga kapasidad sa estado pinaagi sa pagsigpit sa base sa tinubdan niini sa buhis. Sa kasamtangan, ang buhis sa korporasyon ang pinakadakung (27.6%) tinubdan sa kita sa estado, ug 75% niini singil gikan sa dagkung korporasyon. Sama sa kanhi, ang makibhang nga kita sa gubyerno siguradong ipapas-an sa ordinaryong katawhan sa porma sa dugang ug mas taas nga buhis sa konsumo.

Matud mismo sa konserbatibong banabana sa rehimen, mokabat sa ₱251 bilyon ang mawala sa estado sulod sa duha ka tuig kung mapatuman ang maong iskema. Mamahimo untang magamit ang maong pondo alang sa ayuda ug uban pang lakang nga direktang magpasikad sa ekonomiya.

Aduna usay kwestyunableng mga probisyon ang Create nga magahatag og eksempsyon sa lokal nga mga kumpanya nga nagpino sa lana ug bisan sa pagpatukod og baratong mga pabalay. Sa karon, ang Petron Corp., nga subsidyaryo sa San Miguel Corp. ni Ramon Ang, ang nag-inusarang kumpanya nga nagapino og lana sa nasud. Ang lokal nga sektor sa pabalay dominado usab sa pamilyang Villar.

Hilabihan ka gamay ug daw pangpahumot lang ang gisal-ot sa Create nga mga probisyon nga maghatag og eksempsyon sa importasyon ug pagbaligya sa mga bakuna sa Covid-19 ug uban pang kahimanang medikal hangtud 2023; ug pagpatambal sa mga adunay sakit sa hunahuna ug kidni, kanser ug tuberkulosis.

Matud pa sa Ibon Foundation, dili ang Create kundili ang pagpanghatag og mga mahinungdanon ug hinanali nga ayuda sa katawhan ang mas makapasugakod sa ekonomiyang naapektuhan sa pandemya ug lockdown. Sa minimum, matud niini, kinahanglang maggahin og ₱540 bilyon aron ayudahan ang 18 milyon ka pinakakabus nga pamilya sulod sa tulo ka bulan o ₱10,000 kada bulan. Sa ingon, kulang pa ang gisugyot sa 220 ka kongresista nga ₱420-bilyong ayuda niadtong Pebrero 16 nga gitawag og Bayanihan 3. Kulang usab ang gisugyot sa Department of Labor and Employment niadtong Pebrero 15 nga ₱52-bilyong subsidyo aron ayudahan ang 2-3 milyong mamumuo sa gagmay ug hatunga nga mga negosyo. Gilapag ang mga sugyot tungod kay walay gigahin ni usa ka sentimo ang rehimen alang sa ayuda sa nasudnong badyet niini sa 2021.

Balaodnong Create: Pagkibhang sa buhis, dugang tubo sa kapitalista